از برنامهریز گروه و شنونده همدل تا کسی که همیشه جمع را میخنداند؛ نقش شما در دوستیها میتواند چیزهای زیادی درباره شخصیت و سبک ارتباطیتان نشان دهد.
سبک دوستی شما چیست؟
تا به حال فکر کردهاید دوستانتان شما را بیشتر با چه ویژگیای میشناسند؟ آیا معمولا کسی هستید که برنامههای جمع را هماهنگ میکند، در روزهای سخت به حرف دیگران گوش میدهد یا کسی که با شوخیهایش حال همه را بهتر میکند؟
هر فرد در روابط دوستانه نقش متفاوتی دارد و همین تفاوتها میتوانند روی کیفیت و پویایی دوستیها تاثیر بگذارند. به گفته اشلی پنیا، مددکار اجتماعی بالینی دارای مجوز (LCSW)، شناخت نقشی که در جایگاه دوست ایفا میکنیم میتواند تاثیر قابل توجهی بر پویایی روابط دوستانه داشته باشد.
البته این نقشها برچسبهای ثابت شخصیتی نیستند. ممکن است یک نفر در یک گروه «برنامهریز» باشد و در گروهی دیگر بیشتر نقش «شنونده حمایتگر» را ایفا کند.
تست «چه نوع دوستی هستید؟»
این آزمون کوتاه به شما کمک میکند سبک خود را در روابط دوستانه بهتر بشناسید.
اگر هنگام پاسخ دادن احساس کردید چند گزینه با شخصیت شما هماهنگ است، گزینهای را انتخاب کنید که بیشتر از همه به واکنش احتمالی شما در آن موقعیت شبیه است.
هدف آزمون، تعیین یک شخصیت قطعی یا تشخیص روانشناختی نیست؛ بلکه فرصتی برای فکر کردن به نقاط قوت، شیوه ارتباط و نقشی است که معمولا در جمع دوستان خود بر عهده میگیرید.
این آزمون برای چه کسانی مناسب است؟
اگر تا به حال از خودتان پرسیدهاید «چرا دوستانم من را دوست دارند؟» یا «من در جمع دوستان چه نقشی دارم؟»، این آزمون میتواند شروع خوبی برای شناخت بیشتر خودتان باشد.
خودآگاهی به شما کمک میکند متوجه شوید در روابط دوستانه چه چیزی به دیگران ارائه میدهید و در چه زمینههایی شاید لازم باشد رفتار خود را بهتر بشناسید.
پژوهشها نیز نشان دادهاند که افزایش خودآگاهی میتواند با بهبود کیفیت روابط ارتباط داشته باشد. بنابراین شناخت سبک دوستی صرفا یک سرگرمی نیست؛ میتواند فرصتی برای بررسی الگوهای ارتباطی خودمان باشد.
«شناخت نقشی که به عنوان دوست ایفا میکنید، تاثیر عمیقی بر پویایی روابط دوستانه شما دارد.»
— اشلی پنیا، LCSW
۴ نوع رایج دوست در روابط دوستانه
اگر بخواهیم نقشهای رایج در دوستیها را بررسی کنیم، چهار الگوی جالب بیشتر به چشم میخورند: برنامهریز، شنونده حمایتگر، کمدین و روح جمع.
۱. دوست برنامهریز
اگر در گروه دوستان معمولا کسی هستید که میپرسد «خب، کی و کجا همدیگر را ببینیم؟»، احتمالا نقش برنامهریز را زیاد بر عهده میگیرید.
برنامهریزی برای گروهی از افراد با شخصیتها و علایق متفاوت کار سادهای نیست. هرکس ممکن است زمان، مکان یا فعالیت متفاوتی را ترجیح دهد.
به همین دلیل، وجود یک دوست سازماندهنده میتواند کمک کند برنامهها از حالت حرف و ایده خارج شوند و واقعا شکل بگیرند.
نقطه قوت شما: نظم دادن به جمع، هماهنگی و تبدیل ایدهها به برنامه عملی.
۲. دوست شنونده و حمایتگر
این دوست زمانی بیشتر خودش را نشان میدهد که اوضاع خوب پیش نمیرود.
اگر دوستانتان هنگام ناراحتی، شکست، اختلاف یا بحران سراغ شما میآیند، احتمالا بخش مهمی از نقش شما در رابطه، گوش دادن و حمایت عاطفی است.
همدلی در چنین دوستیای اهمیت زیادی دارد. شنونده حمایتگر تلاش میکند بدون قضاوت، به دوست خود فضا بدهد تا احساسات و مشکلاتش را بیان کند.
البته این نقش یک خطر احتمالی هم دارد: گاهی فرد آنقدر درگیر مشکلات دیگران میشود که آرامش و نیازهای خودش را نادیده میگیرد.
نقطه قوت شما: همدلی، درک احساسات و ایجاد احساس امنیت در رابطه.
۳. دوست شوخطبع یا کمدین
در هر جمعی معمولا کسی وجود دارد که میتواند حتی یک موقعیت سنگین را با یک شوخی مناسب کمی سبکتر کند.
اگر شما همان کسی هستید که دوستانتان برای خندیدن و عوض کردن حالوهوا سراغش میآیند، احتمالا نقش «کمدین» یا عامل خنده و نشاط جمع را دارید.
شوخیها و داستانهای بامزه شما میتوانند فضای گروه را از جدیت خارج کنند و لحظات لذتبخشتری بسازند.
البته شوخطبعی زمانی بیشترین تاثیر را دارد که با توجه به شرایط و احساسات دیگران همراه باشد؛ زیرا هر موقعیتی برای شوخی مناسب نیست.
نقطه قوت شما: ایجاد شادی، کاهش تنش و نزدیکتر کردن اعضای گروه از طریق خنده.
۴. دوست پرانرژی یا روح جمع
بعضی گروهها برای شکل گرفتن یک فضای شاد، به فردی نیاز دارند که انرژی بیشتری وارد جمع کند.
اگر معمولا شما کسی هستید که پیشنهاد بیرون رفتن میدهد، دیگران را به فعالیت دعوت میکند یا حتی وقتی همه در خانه هستند تلاش میکند فضا را سرگرمکنندهتر کند، ممکن است نقش روح جمع را داشته باشید.
این نقش اغلب با ویژگیهای برونگرایانه ارتباط پیدا میکند؛ هرچند صرفا برونگرا بودن به معنای داشتن این نقش نیست.
نقطه قوت شما: ایجاد انرژی، مشارکت دادن دیگران و کمک به لذت بردن گروه از زمان مشترک.
چرا شناخت نوع دوستی اهمیت دارد؟
شناخت نقش خود در روابط دوستانه میتواند چیزی فراتر از یک آزمون سرگرمکننده باشد. وقتی بدانید معمولا چگونه در رابطه حضور پیدا میکنید، راحتتر میتوانید نقاط قوت و ضعف خود را ببینید.
تقویت دوستیها
شناخت نقاط قوت و ضعف در روابط میتواند به شما کمک کند ارتباط خود را با دوستان بهتر کنید.
برای مثال، اگر همیشه شنونده هستید، شاید متوجه شوید که گاهی لازم است درباره نیازها و احساسات خودتان هم صحبت کنید. یا اگر همیشه برنامهریز هستید، ممکن است بد نباشد گاهی مسئولیت برنامهریزی را به دیگران بسپارید.
پیدا کردن دوستان جدید
وقتی ویژگیهای شخصیتی و ارزشهای خود را در دوستیها بهتر میشناسید، پیدا کردن افرادی با علایق و ویژگیهای مشابه میتواند آسانتر شود.
افرادی که از نظر شخصیتی شباهت بیشتری دارند، در بسیاری از موارد ارتباط راحتتری با یکدیگر برقرار میکنند؛ هرچند تفاوتها نیز میتوانند روابط ارزشمندی ایجاد کنند.
افزایش خودآگاهی
نقشی که در دوستیها ایفا میکنید میتواند بخشهایی از شخصیت شما را آشکار کند که شاید در موقعیتهای دیگر کمتر متوجه آنها شوید.
مثلا اینکه همیشه مشکلات دوستانتان را گوش میدهید ممکن است نشاندهنده اهمیت همدلی برای شما باشد، در حالی که تمایل همیشگی به برنامهریزی میتواند علاقه شما به نظم و سازماندهی را نشان دهد.
افزایش اعتمادبهنفس
شناخت ویژگیهایی که به روابط خود اضافه میکنید، میتواند به شما کمک کند ارزش و تاثیر خود را بهتر ببینید.
گاهی افراد بیشتر متوجه کمبودهای خود میشوند و فراموش میکنند که در روابطشان چه چیزهای ارزشمندی ارائه میدهند. شناخت نقاط قوت میتواند تصویر متعادلتری از خود ایجاد کند.
آیا فقط یک نوع دوست هستید؟
لزومی ندارد پاسخ آزمون شما یک نقش ثابت را برای تمام روابطتان مشخص کند.
انسانها در موقعیتهای مختلف رفتارهای متفاوتی نشان میدهند. ممکن است در یک گروه، فردی بسیار پرانرژی و شوخطبع باشید، اما در رابطهای نزدیکتر بیشتر نقش شنونده حمایتگر را داشته باشید.
حتی ممکن است همزمان چند نقش را ایفا کنید؛ مثلا برنامهریز گروه باشید و در عین حال وقتی یکی از دوستانتان مشکل دارد، به شنونده اصلی او تبدیل شوید.
بنابراین بهتر است نتیجه آزمون را به عنوان یک ابزار خودشناسی در نظر بگیرید، نه یک برچسب شخصیتی قطعی.
یک نکته مهم درباره دوستی سالم
دوستی سالم فقط به این بستگی ندارد که شما چه نقشی دارید. همانطور که هر رابطهای نیازمند تلاش و درک متقابل است، دوستی نیز زمانی محکمتر میشود که هر دو طرف برای حفظ آن مشارکت کنند.
اگر همیشه شما برنامهریزی میکنید، همیشه شما گوش میدهید یا همیشه تلاش میکنید دیگران را خوشحال کنید، بد نیست از خودتان بپرسید:
آیا این رابطه برای من هم فضای دریافت حمایت، توجه و آرامش ایجاد میکند؟
شناخت سبک دوستی زمانی ارزشمندتر میشود که به جای محدود کردن خود به یک عنوان، از آن برای شناخت بهتر الگوهای ارتباطیتان استفاده کنید. شاید شما برنامهریز گروه باشید، شاید شنوندهای قابل اعتماد، شاید کسی که همیشه خنده را به جمع میآورد یا همان فرد پرانرژی که همه را دور هم جمع میکند؛ مهم این است که بدانید چه چیزی به روابط خود اضافه میکنید و چگونه میتوانید در کنار دیگران، دوستی متعادلتر و عمیقتری بسازید.
