۵ ماده غذایی که نباید بیشتر از دو ساعت بیرون از یخچال بمانند؛ از پیتزا تا برنج پخته

بعضی غذاهای فاسدشدنی اگر دو ساعت یا بیشتر در «محدوده خطر» بمانند، میتوانند به محل مناسبی برای رشد باکتریهای بیماریزا تبدیل شوند. پیتزا، سیبزمینی تنوری، میوه و سبزی خردشده، گوشتهای آماده و برنج پخته از جمله غذاهایی هستند که باید با دقت بیشتری نگهداری شوند.
اگر صبح وارد آشپزخانه شوید و متوجه شوید باقیمانده شام شب گذشته تمام شب روی کابینت مانده است، شاید وسوسه شوید آن را دوباره گرم کنید و بخورید. با این حال، کارشناسان ایمنی مواد غذایی هشدار میدهند که در چنین شرایطی، احتمالاً بهتر است غذا مصرف نشود.
غذاهای فاسدشدنی اگر برای دو ساعت یا بیشتر در «محدوده خطر» یعنی دمای حدود ۴۰ تا ۱۴۰ درجه فارنهایت، معادل حدود ۴ تا ۶۰ درجه سانتیگراد، باقی بمانند، میتوانند به یک خطر برای سلامت تبدیل شوند. دلیل این مسئله آن است که باکتریهای عامل بیماریهای ناشی از غذا در این محدوده دمایی میتوانند بهسرعت رشد و تکثیر شوند.
حتی گرم کردن یا منجمد کردن دوباره نیز لزوماً غذا را ایمن نمیکند. اگر غذا آنقدر در محدوده خطر باقی مانده باشد که تعداد باکتریها به سطح ناایمن برسد، حرارت یا سرمای بعدی ممکن است نتواند تمام عوامل خطرزا یا سموم ایجادشده را از بین ببرد.
پیتزا
پیتزا یکی از غذاهایی است که در مهمانیها و دورهمیها زیاد سرو میشود و گاهی برای مدت طولانی روی میز باقی میماند. اما وجود پنیر و موادی مانند گوشت و سبزیجات پخته باعث میشود پیتزا نیز مانند بسیاری از غذاهای فاسدشدنی نیازمند نگهداری مناسب باشد.
ونسا کافمن، متخصص ایمنی مواد غذایی، میگوید برخی باکتریها در شرایط مناسب حتی میتوانند در حدود ۲۰ دقیقه تعداد خود را دو برابر کنند. به همین دلیل، باقی ماندن پیتزا در محدوده خطر برای بیش از دو ساعت میتواند احتمال رشد باکتریها و بیماری ناشی از غذا را افزایش دهد.
بزرگ بودن جعبه پیتزا و اشغال فضای زیاد در یخچال ممکن است باعث شود افراد وسوسه شوند باقیمانده پیتزا را تا صبح روی کابینت بگذارند. اما اگر میخواهید پیتزا را روز بعد مصرف کنید، بهتر است آن را حداکثر ظرف دو ساعت به ظرف مناسب منتقل کرده و داخل یخچال بگذارید.
برای مصرف روز بعد نیز توصیه شده است پیتزا تا دمای داخلی ۱۶۵ درجه فارنهایت، معادل حدود ۷۴ درجه سانتیگراد، دوباره گرم شود.
سیبزمینی تنوری پیچیدهشده در فویل
سیبزمینی تنوری غذایی ساده و پرکاربرد است، اما نحوه نگهداری آن میتواند بر ایمنی غذا تاثیر بگذارد. بهویژه زمانی که سیبزمینی پس از پخت بهطور کامل در فویل پیچیده شده و برای مدت طولانی در دمای اتاق باقی بماند.
اشلی میلر، متخصص بهداشت و ایمنی مواد غذایی، توضیح میدهد که سیبزمینی رطوبت بالا و اسیدیته کمی دارد و پیچیدن محکم آن در فویل میتواند محیطی کماکسیژن ایجاد کند. در چنین شرایطی، اسپورهای باکتری «کلستریدیوم بوتولینوم» میتوانند رشد کرده و سم تولید کنند.
در سال ۱۹۹۳ نیز یک شیوع ثبتشده بوتولیسم با سیبزمینیهای تنوری پیچیدهشده در فویل ارتباط داشت. در آن حادثه، ۱۷ نفر پس از مصرف نوعی دیپ تهیهشده با سیبزمینیهایی که چند روز در دمای اتاق و داخل فویل باقی مانده بودند، به بوتولیسم مبتلا شدند.
به گفته میلر، برای کاهش خطر، بهتر است سیبزمینی تنوری تا زمان سرو گرم نگه داشته شود یا پس از پخت، سریع خنک شود و در این فرایند فویل آن شل شود.
میوه و سبزیجات تازه خردشده
بسیاری از میوهها و سبزیجات کامل را میتوان برای مدتی در دمای اتاق نگهداری کرد و همین موضوع ممکن است این تصور را ایجاد کند که نمونههای خردشده نیز شرایط مشابهی دارند. اما پس از خرد کردن، وضعیت ایمنی آنها تغییر میکند.
ونسا کافمن میگوید میوهها و سبزیجات خردشده باید حداکثر ظرف دو ساعت در یخچال قرار بگیرند. این موضوع شامل سبزیجاتی است که برای سینی سبزی آماده شدهاند و همچنین میوهها و سبزیجاتی که به عنوان بخشی از یک وعده غذایی خرد یا آماده شدهاند.
پوست و سطح خارجی میوه و سبزیجات تا حدی نقش یک لایه محافظ را ایفا میکند. وقتی این مواد غذایی با چاقو بریده میشوند، این سطح محافظ از بین میرود و قسمتهای داخلی در معرض آلودگی و رشد باکتریها قرار میگیرند.
میوه و سبزیجات تازه خردشده همچنین در فهرست مواد غذایی تحت ردیابی سازمان غذا و داروی آمریکا قرار دارند، زیرا در گذشته با برخی شیوعهای بیماریهای ناشی از غذا ارتباط داشتهاند.
گوشتهای آماده
گوشتهای آماده یکی از مواد غذایی رایج در تهیه ساندویچ هستند و بسیاری از افراد آنها را برای ناهار همراه خود به محل کار یا دانشگاه میبرند. بر اساس دادههای ذکرشده در منبع، بزرگسالان آمریکایی بهطور متوسط سالانه حدود ۸ پوند، معادل حدود ۳.۶ کیلوگرم، گوشت آماده مصرف میکنند.
مشکل زمانی ایجاد میشود که ساندویچ یا بسته گوشت آماده برای تمام صبح در دمای اتاق باقی بماند. این شرایط میتواند محیط مناسبی برای رشد باکتریها فراهم کند.
مری آنجلا میلر، متخصص تغذیه، توصیه میکند اگر قرار نیست گوشتهای آماده بلافاصله مصرف شوند، سرد نگه داشته شوند.
وزارت کشاورزی آمریکا پیشنهاد میکند برای خنک نگه داشتن ناهار در خارج از خانه، از دستکم دو منبع سرما استفاده شود؛ برای مثال، دو بسته ژلهای یخزده یا یک بسته ژلهای یخزده همراه با بطری آب منجمد. غذایی که باید سرد بماند نیز بهتر است بین این دو منبع سرما قرار گیرد. اگر یخچال در دسترس باشد، استفاده از یخچال گزینه مناسبتری است.
برنج پخته
پختن مقدار زیادی برنج میتواند برای آمادهسازی وعدههای غذایی هفته کاربردی باشد، اما برنج پخته نیز اگر برای مدت طولانی در دمای اتاق باقی بماند، میتواند خطر بیماری ناشی از غذا را افزایش دهد.
ونسا کافمن توضیح میدهد که برنج ممکن است حاوی اسپورهای «باسیلوس سرئوس» باشد؛ نوعی باکتری که میتواند فرایند پخت را پشت سر بگذارد. غذاهای نشاستهای دیگری مانند پاستا و سیبزمینی نیز ممکن است این باکتری را در خود داشته باشند، اما برنج به دلیل ساختار دانههای کوچک و سطح مناسب برای رشد، شرایط مطلوبی برای آن فراهم میکند.
وقتی برنج پخته در دمای اتاق باقی میماند، اسپورهای این باکتری میتوانند فعال شوند، باکتریها تکثیر پیدا کنند و سمومی تولید کنند که باعث بیماری ناشی از غذا میشوند.
برای کاهش این خطر، میتوان برنج پخته را به مقدارهای کوچکتر تقسیم و در ظرفهای کمعمق قرار داد تا سریعتر خنک شود. مری آنجلا میلر همچنین پیشنهاد میکند برای سرعت بخشیدن به فرایند خنک شدن، ظرف برنج را در حمام آب و یخ قرار دهید، چند دقیقه آن را هم بزنید و سپس بلافاصله داخل یخچال بگذارید.
در نهایت، غذا بخش مهمی از نیازهای روزانه بدن را تامین میکند، اما اگر بهدرستی نگهداری نشود میتواند محل رشد باکتریهای مضر باشد. یکی از سادهترین راهها برای کاهش خطر بیماریهای ناشی از غذا، جلوگیری از ماندن مواد غذایی فاسدشدنی در «محدوده خطر» است. بنابراین اگر پیتزا، برنج پخته یا سایر غذاهای فاسدشدنی برای مدت طولانی روی کابینت ماندهاند، گرم کردن دوباره آنها لزوماً به معنای ایمن شدن غذا نیست و نگهداری سریع و صحیح در یخچال اهمیت زیادی دارد.





